Kısa cevap: Dolandırıcılar artık yapay zekâ ile bir yakınınızın sesini veya görüntüsünü taklit edebiliyor. “Annecim, başım belada, hemen para gönder” gibi acil para isteyen arama ve görüntülü mesajları mutlaka bilinen numaradan geri arayarak doğrulayın; ailenizle önceden belirlediğiniz bir “güvenlik kelimesi” kullanın.
Deepfake ve ses klonlama nedir?
Deepfake, yapay zekâ ile bir kişinin görüntüsünü veya sesini gerçeğe çok yakın şekilde taklit etme teknolojisidir. Sosyal medyada paylaşılan kısa bir video veya sesli mesaj, bazı araçlarla bir kişinin sesini taklit etmek için yeterli olabilir. Dolandırıcılar bu teknolojiyi; yakınlarınızın sesiyle sizi aramak, ünlülerin görüntüsüyle sahte yatırım reklamları hazırlamak veya şirket yöneticilerini taklit ederek ödeme talimatı vermek için kullanır.
En sık görülen senaryolar
- “Başım belada” araması: Çocuğunuzun, eşinizin veya torununuzun sesiyle kaza, gözaltı veya hastane bahanesiyle acil para istenir.
- Sahte ünlü reklamları: Tanınmış kişilerin yapay zekâ ile üretilmiş videolarıyla yatırım veya ürün tanıtımı.
- Şirket yöneticisi taklidi: Muhasebe çalışanına, yöneticinin sesiyle “acil ve gizli” bir ödeme yapması söylenir.
- Görüntülü arama: Kısa ve kalitesiz bir görüntülü aramayla güven kazanılıp ardından para istenir.
Taklit sesi veya görüntüyü ele veren işaretler
- Arama çok kısa tutulur, “konuşamıyorum” denir veya bağlantı sürekli kopar.
- Ses doğal tonlamadan yoksundur; nefes, duraksama ve duygu tuhaf gelir.
- Görüntüde dudak hareketleri sesle tam uyuşmaz, yüz kenarlarında bulanıklık olur.
- Arayan, kişiye sorulabilecek özel sorulara cevap vermekten kaçınır.
- Hemen ve “kimseye söylemeden” para gönderilmesi istenir.
Aileniz için güvenlik kelimesi belirleyin
En etkili önlem, aile içinde yalnızca sizin bildiğiniz bir güvenlik kelimesi belirlemektir. Acil para isteyen bir arama veya mesajda bu kelimeyi sorun. Kelimeyi bilmeyen kişi, sesi ne kadar tanıdık gelirse gelsin, dolandırıcı olabilir. Ayrıca aramayı kapatıp yakınınızı her zaman kayıtlı numarasından geri arayın.
Gerçek hayattan bir senaryo
Fatma Hanım’ı gece geç saatte oğlunun sesine çok benzeyen biri arar: “Anne, kaza yaptım, karakoldayım. Avukat 40.000 TL istiyor, şimdi bu hesaba gönder, telefonumu alacaklar.” Arama birkaç saniye sonra kesilir ve ardından “avukat” olduğunu söyleyen biri IBAN gönderir. Fatma Hanım, ailece belirledikleri güvenlik kelimesini hatırlar ve geri arayıp kelimeyi sorar; arayan cevap veremez. Oğlunu kendi numarasından aradığında oğlunun evde olduğunu öğrenir.
Sesinizi ve görüntünüzü korumak için
- Sosyal medya hesaplarınızı gizli yapın; uzun ses ve video kayıtlarını herkese açık paylaşmayın.
- Bilinmeyen numaralardan gelen aramalarda uzun konuşmayın; “evet” gibi kısa yanıtların kaydedilip kullanılabileceğini unutmayın.
- Yaşlı yakınlarınıza bu dolandırıcılığı anlatın ve güvenlik kelimesini birlikte belirleyin.
Şirketlerde “yönetici taklidi” ödeme talimatına karşı kurallar
Deepfake ses ve görüntülü aramalar, şirketlerde muhasebe ve finans çalışanlarını hedef alan “CEO dolandırıcılığı”nda da kullanılır. Çalışan, yöneticisinin sesiyle aranır ve gizli bir satın alma veya ödeme için acil para transferi yapması istenir. Şirketinizi korumak için:
- Çift onay kuralı: Belirli bir tutarın üzerindeki ödemeler en az iki yetkilinin yazılı onayıyla yapılsın.
- Geri arama kuralı: Telefonla veya mesajla gelen ödeme talimatları, kayıtlı numaradan geri aranarak doğrulansın.
- Gizlilik baskısına şüpheyle yaklaşın: “Kimseye söyleme, çok acil” ifadeleri dolandırıcılık işaretidir.
- Çalışan eğitimi: Finans ekiplerine bu yöntem düzenli olarak anlatılsın ve örnek senaryolarla tatbikat yapılsın.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ bir kişinin sesini ne kadar iyi taklit edebilir?
Günümüz araçları, sosyal medyada paylaşılan kısa ses kayıtlarından bile kişinin sesine benzeyen konuşmalar üretebilir. Telefon hattının düşük kalitesi de taklidi fark etmeyi zorlaştırır.
Deepfake aramasını nasıl anlarım?
Acil para isteği, aramanın kısa tutulması, kişiye özel soruların yanıtsız kalması ve sesin doğal olmayan tonlaması başlıca işaretlerdir. En güvenli yol, aramayı kapatıp kişiyi kayıtlı numarasından geri aramaktır.
Aile güvenlik kelimesi nasıl seçilmeli?
Sosyal medyada veya internette bulunamayacak, yalnızca aile üyelerinin bildiği ve kolay hatırlanan bir kelime veya cümle seçin.
Deepfake ile dolandırıldıysam ne yapmalıyım?
Bankanızı hemen arayın, arama kayıtlarını ve mesajları saklayın, karakola veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurun.
İlgili güvenlik rehberleri
- Sahte Alışveriş Siteleri
- QR Kod Dolandırıcılığı
- Sahte İş İlanları
- Kargo SMS Dolandırıcılığı
- IBAN Dolandırıcılığı
- Dijital Güvenlik Rehberi (tüm rehberler)
Kaynaklar
- Siber Güvenlik Başkanlığı (USOM)
- Emniyet Genel Müdürlüğü – Siber Suçlarla Mücadele
- Güvenli İnternet Merkezi (BTK)
Son güncelleme: 8 Kasım 2026. Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız vakit kaybetmeden bankanıza ve resmi makamlara başvurun.
