Kısa cevap: QR kod dolandırıcılığında (quishing) sahte QR kodlar sizi oltalama sitelerine veya zararlı uygulamalara yönlendirir. Otopark ödeme makinelerine, restoran masalarına veya posta kutunuza yapıştırılmış QR kodlara dikkat edin; okuttuktan sonra açılacak adresi kontrol etmeden bilgi girmeyin ve ödeme yapmayın.
QR kod dolandırıcılığı nasıl işler?
QR kodlar bir web adresini saklar; okuttuğunuzda telefonunuz bu adrese gider. Dolandırıcılar, gerçek QR kodların üzerine kendi kodlarını içeren etiketler yapıştırır veya sahte QR kodlu mesajlar gönderir. Adres QR kodun içinde gizli olduğu için, kodu okutmadan nereye gideceğinizi göremezsiniz. Bu yöntem İngilizcede “QR” ve “phishing” kelimelerinin birleşimiyle “quishing” olarak adlandırılır.
Sahte QR kodlarla nerelerde karşılaşabilirsiniz?
- Otopark ve şarj istasyonu ödeme noktaları: Orijinal kodun üzerine yapıştırılmış etiketler.
- Restoran ve kafe masaları: Menü yerine ödeme veya “kayıt” sayfası açan kodlar.
- Posta kutusuna bırakılan kâğıtlar: “Kargonuz için randevu alın” veya “fatura borcunuzu ödeyin” notları.
- E-postalar: Güvenlik filtrelerini aşmak için bağlantı yerine QR kod görseli içeren sahte banka veya şirket e-postaları.
- Sosyal medya ve ilanlar: “Ödülünüzü almak için okutun” paylaşımları.
QR kod okuturken 6 güvenlik kuralı
- Etiketi kontrol edin: Kod, başka bir kodun üzerine yapıştırılmış gibi duruyorsa okutmayın.
- Önizlemeyi okuyun: Kamera uygulamaları açılacak adresi gösterir; alan adını açmadan önce kontrol edin.
- Bilgi girmeyin: QR kodla açılan sayfada şifre, kart bilgisi veya T.C. kimlik numarası istenirse işlemi bırakın.
- Resmi uygulamayı kullanın: Otopark ve fatura ödemelerini kurumun resmi uygulamasından yapın.
- Uygulama indirmeyin: QR kodun sizi uygulama mağazası dışındaki bir dosyaya yönlendirmesi büyük risktir.
- Şüpheli adresi sorgulayın: Açılan adresi kopyalayıp link kontrol aracımızda kontrol edin.
Gerçek hayattan bir senaryo
Burak Bey, alışveriş merkezinin açık otoparkındaki ödeme makinesinin üzerinde “Hızlı ödeme için QR kodu okutun” yazan bir etiket görür. Kodu okuttuğunda otopark şirketine benzeyen bir sayfa açılır ve kart bilgileri istenir. Ödeme yaptıktan sonra makine bileti kabul etmez; görevli, makinede böyle bir QR ödeme sisteminin olmadığını ve etiketin sonradan yapıştırıldığını söyler. Burak Bey bankasını arayarak kartını kapattırır. Okuttuğu adresin alan adına baksaydı, otopark şirketinin resmi adresi olmadığını fark edebilirdi.
Sahte QR kodu okuttuysanız ne yapmalı?
- Kart bilgisi girdiyseniz bankanızı hemen arayın.
- Şifre girdiyseniz ilgili hesabın şifresini değiştirin ve iki adımlı doğrulamayı açın.
- Bir uygulama indirdiyseniz kaldırın ve telefonunuzu güvenilir bir antivirüsle tarayın.
- Sahte etiketi işletmeye veya otopark yönetimine bildirin.
İşletmeler QR kodlarını nasıl korumalı?
Otopark, restoran, şarj istasyonu veya mağaza işletiyorsanız müşterilerinizin sahte QR kodlarla dolandırılmasını önlemek için şu adımları atabilirsiniz:
- QR kodlarınızı düzenli olarak kontrol edin; üzerine etiket yapıştırılıp yapıştırılmadığına bakın.
- Kodun yanına, açılacak resmi alan adını açıkça yazın (örneğin “Ödeme sayfamız: firmaadi.com.tr”).
- Mümkünse QR kodları kurcalanmaya dayanıklı, laminasyonlu veya cam arkasında kullanın.
- Ödeme için QR kod yerine resmi uygulamanızı veya kartlı ödeme cihazlarını önceliklendirin.
- Sahte bir QR kod tespit ettiğinizde müşterilerinizi bilgilendirin ve durumu resmi makamlara bildirin.
Telefonunuzda QR kodları daha güvenli okutmak için
- QR kodları telefonunuzun yerleşik kamera uygulamasıyla okutun; açılacak adresi gösteren önizlemeyi dikkatle okuyun.
- Uygulama mağazalarında bulunan ve gereksiz izinler isteyen üçüncü taraf QR okuyucu uygulamalarından kaçının.
- Tarayıcınızın güvenli tarama (Safe Browsing) özelliğinin açık olduğundan emin olun.
- Okuttuğunuz kodun açtığı sayfa sizden uygulama yüklemenizi isterse, bunu yalnızca resmi uygulama mağazası üzerinden yapın.
Sık sorulan sorular
QR kod okutmak tek başına tehlikeli mi?
Kodu okutmak çoğu durumda yalnızca bir web sayfasını açar. Asıl tehlike, açılan sayfaya bilgi girdiğinizde, ödeme yaptığınızda veya bir dosya indirdiğinizde başlar.
Sahte QR kodu nasıl anlarım?
Başka bir kodun üzerine yapıştırılmış etiketler, okutunca açılan resmi olmayan alan adları ve sizden kart bilgisi veya şifre isteyen sayfalar en belirgin işaretlerdir.
Restoranlardaki menü QR kodları güvenli mi?
Genellikle güvenlidir; ancak menü yerine ödeme veya kayıt sayfası açan, ya da masaya sonradan yapıştırılmış gibi görünen kodlara dikkat edin.
E-postada gelen QR kodu okutmalı mıyım?
Beklemediğiniz bir e-postadaki QR kodu okutmayın. Bankalar ve şirketler sizi genellikle QR kodla giriş sayfasına yönlendirmez; işlemi resmi uygulamadan yapın.
İlgili güvenlik rehberleri
- Sahte Alışveriş Siteleri
- Deepfake ve Sesli Arama Dolandırıcılığı
- Sahte İş İlanları
- Kargo SMS Dolandırıcılığı
- IBAN Dolandırıcılığı
- Dijital Güvenlik Rehberi (tüm rehberler)
Kaynaklar
Son güncelleme: 8 Kasım 2026. Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız vakit kaybetmeden bankanıza ve resmi makamlara başvurun.
